الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

295

تفسير مجمع البيان (فارسى)

بيان آيه 140 قرائت قتلوا : ابن كثير و ابن عامر به تشديد تاء و ديگران بدون تشديد خوانده‌اند . اعراب سفها و افتراء عليه : هر دو مفعول له يا مفعول مطلق مقصود اكنون خداوند ميان دو فرقه‌اى كه اولاد خود را مىكشتند و حلال خدا را حرام مىشمردند ، جمع كرده ، مىفرمايد : قَدْ خَسِرَ الَّذِينَ قَتَلُوا أَوْلادَهُمْ سَفَهاً بِغَيْرِ عِلْمٍ : آنها كه اولاد خود را از ترس فقر و براى فرار از ننگ و از روى سفاهت و نابخردى مىكشتند ، خود را به هلاكت افكندند ، زيرا سزاوار كيفر ابدى شدند . خسران به معناى از دست دادن سرمايه است فرق ميان « سفه » و « نزق » اين است كه : سفه شتابزدگى از روى هواى نفس و نزق ، شتابزدگى از روى خشم است . بوسيله « به غير علم » جهل و دورى آنها از ثواب را تأكيد مىكند . وَ حَرَّمُوا ما رَزَقَهُمُ اللَّهُ : و آنها كه گمان كردند زراعت و حيوانات كه خدا به آنها روزى كرده است ، حرام است ، زيان بردند . اين معنى از حسن است . على بن عيسى به اين معنى اعتراض كرده ، گويد : گوشت حيوانات ، پيش از آنكه از جانب خدا حلال شمرده شود ، حرام بود و لازم نبود كه آنها حرام كنند . لكن اين اعتراض بيجاست ، زيرا سوار شدن بر حيوانات - كه آنها بر خود حرام ميكردند - احتياجى به اينكه از جانب خدا حلال شمرده شود ، نداشت ، بخصوص اگر بمصالح حيوانات عمل مىشد . علاوه بر اين خوردن گوشت حيوانات هم بعد از سر بريدن حلال بود .